Ambulancediensten

Het is niet eenvoudig om een gesprek te voeren in situaties waarbij stress en trauma's een grote rol spelen. In deze cursus legt kinder- en jeugdpsychiater Professor Adriaenssens uit hoe kennis over de werking van de hersenen kan helpen bij gesprekken over huiselijk geweld. Hij behandelt verschillende casussen en maakt gebruik van animaties en videobeelden.

In deze cursus wordt onder andere antwoord gegeven op de volgende vragen:

• Hoe herken je hoogoplopende emoties?
• Welke hersengebieden zijn actief tijdens een gesprek?
• Welke gesprekstechnieken helpen als emoties een gesprek belemmeren?

Leerdoelen

• Je leert wat een goede basishouding is voor een gesprek.
• Je leert wat de functie van emoties is en welk effect ze hebben op communicatie.
• Je leert welke gesprekstechnieken je kunt gebruiken. Bijvoorbeeld: reflecteren, de interne dialoog extern maken, eigen deskundigheid benutten, expertise van de ouder/mantelzorger erkennen.

Aanvullende informatie

• Interview: Peter Adriaenssens
• E-college: 0,5 uur
• Oefenmodule: 0,5 uur
• Toets: ja

Accreditatie

• KCKZ (Kenniscentrum Kraamzorg): 1 punt
• SKJ (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd): 1 punt | ID: SKJ301493
• Kwaliteitsregister V&V (Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland): 1 punt
• KNOV (Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen): 1 punt
• KRKV (Kwaliteitsregister Klinisch Verloskundigen ): 1 punt

In deze module oefen je hoe je in gesprek gaat met een ouder wanneer je zorgen hebt over de veiligheid of ontwikkeling van een kind, op basis van signalen die je hebt opgemerkt. Je oefent in de vorm van een AI-rollenspel, waarbij een avatar de rol van de ouder speelt. Je gaat daadwerkelijk (hardop sprekend) in gesprek met de ouder. Je kunt oefenen met een eigen situatie of gebruik maken van een voorbeeldsituatie.

Na afloop van het rollenspel krijg je uitgebreide feedback op een aantal aandachtspunten. Deze gaan zowel over je houding (hoe ben je aanwezig in het gesprek) als over gesprekstechnieken die je als hulpmiddel kan inzetten. Deze aandachtspunten worden voorafgaand aan het rollenspel behandeld, en aan de hand van vragen toegelicht. Daarna pas je ze toe in het rollenspel.

Leerdoelen

De cursist

• kan observaties op een neutrale, feitelijke en niet-oordelende manier benoemen.
• weet hoe hij kan doorvragen om een situatie beter in beeld te krijgen.
• weet hoe hij kan aansluiten bij een ouder en open kan staan voor diens perspectief.
• weet hoe hij emoties van een ouder kan erkennen en er ruimte aan kan geven.
• weet hoe hij duidelijk kan zijn over zorgen om de veiligheid van een kind, terwijl hij wel in verbinding blijft met de ouder.
• weet hoe hij met weerstand in een gesprek kan omgaan, met erkenning en rust.

Signalen of vermoedens van onveilige gezinssituaties bespreken met de patiënt/cliënt of zijn of haar ouders vinden veel zorgprofessionals lastig. In deze online gespreksoefeningen oefen je de communicatietechnieken die daar houvast bij bieden : Schakelen tussen communicatieniveau ’s, emotieregulatie en luisteren, samenvatten en doorvragen (LSD). De gespreksoefening bestaat steeds uit twee onderdelen: je oefent eerst met een gesprek aan de hand van een videocasus, daarna doe je verdiepingsoefeningen met de betreffende gesprekstechniek.

Hieronder vind je een overzicht van de gespreksoefeningen en voor welke sectoren en professionals deze geschikt zijn.

Gespreksoefening met moeder: mevrouw Gadema
Vooral geschikt voor professionals uit de JGZ, GGZ, paramedische zorg en huisartsenzorg (POH)
Dit is een gesprek met mevrouw Gadema die psychische problemen heeft. Je maakt je zorgen over haar dochter en bespreekt deze zorgen met haar. In dergelijke gesprekken kunnen de emoties hoog oplopen en dat kan spannend zijn voor jou als professional. Een aantal gesprekstechnieken kan dan helpen om aandacht aan de emoties te geven zodat deze wat kunnen zakken en je weer verder kan praten over de inhoud.

Gespreksoefening met cliënt Simone
Vooral geschikt voor professionals in de paramedische zorg, verloskunde en huisartsenzorg (POH)
Dit is een gesprek met cliënt Simone, die zwanger is. Ze kampt met vermoeidheidsklachten en ervaart thuis veel spanningen. Je maakt je zorgen om haar situatie en wil dit bespreken. Je leert de verschillende communicatieniveaus te gebruiken in een gesprek over zorgelijke signalen met een cliënt of zijn/haar ouder. Je oefent wanneer het schakelen naar welk communicatieniveau effectief is.

Gespreksoefening met collega Erik
Vooral geschikt voor professionals uit de Huisartsenzorg (assistenten, triagisten en POH) en voor Verpleegkundigen (Ziekenhuis)
Dit is een gesprek van een zorgprofessional met de behandelend arts Erik. Je hebt zorgen over jouw patiënt, mevrouw Martina, en wil dat Erik deze zorgen met haar bespreekt. Als je zorgen over een patiënt overdraagt aan een verantwoordelijke collega kan het gebeuren dat deze er niet voor open staat. In zo'n situatie kunnen de vier communicatieniveaus helpen om duidelijk te zijn maa r ook oog te houden voor de positie van de ander.

Gespreksoefening met cliënt Mehmet
Vooral geschikt voor professionals in de gehandicaptenzorg, thuiszorg en paramedische zorg
Dit is een gesprek met Mehmet, een jonge man die vanwege een beperking afhankelijk is van zorg. Je gaat met hem in gesprek omdat zijn gedrag veranderd is de laatste tijd en jij je zorgen over hem maakt. Je leert in deze oefening te schakelen tussen inhoud en gevoelsniveau en je ervaart welk effect dit heeft op het gesprek. Ook leer je hoe je kunt samenvatten of vragen stellen zonder oordeel of eigen interpretatie en wanneer het stellen van open of gesloten vragen effectief is in een gesprek.

Gespreksoefening met mantelzorger meneer Ketelman
Vooral geschikt voor professionals in de ouderenzorg, ziekenhuizen, paramedische zorg en huisartsenzorg (assistenten en (POH).
Dit is een gesprek met mantelzorger, de heer Ketelman, die voor zijn vrouw zorgt. Mevrouw Ketelman is jouw cliënt. De zorg voor zijn vrouw lijkt de heer Ketelman boven het hoofd te groeien. Je bespreekt jouw zorgen met hem. Je leert hoe je emoties van de mantelzorger kan laten zakken door de verschillende gesprekstechnieken op het juiste moment en op een effectieve manier in te zetten.

Leerdoelen

• Je leert gesprekstechnieken om emoties te reguleren;
  • De interne dialoog benoemen en bespreken
  • Reflecteren
  • De expertise van de ouder/mantelzorger erkennen
  • Handelen als professional
  • Een aanbod doen: help mij om uw kind / partner/ ouder te helpen
• Je leert luisteren, samenvatten en doorvragen (LSD);
  • Luisteren: verbale en non-verbale communicatie
  • Samenvatten: inhoud en emotie
  • Doorvragen: open en gesloten vragen 
• Je leert schakelen tussen communicatieniveaus.
  Deze niveaus geven inzicht als een gesprek stagneert en geven handvatten om deze blokkade op te heffen door te schakelen.
  • Inhoud: waarover gaat het gesprek?
  • Procedure: hoe gaan we het bespreken, wat zijn de spelregels?
  • Interactie/relatie: hoe gaan we met elkaar om?
  • Gevoel: welke emoties spelen een rol?

De cursus langetermijngevolgen van kindermishandeling gaat over de impact die het opgroeien onder langdurig stressvolle omstandigheden kan hebben en hoe dit allerlei klachten op volwassen leeftijd kan veroorzaken.

Je leert in de cursus wat de gevolgen kunnen zijn voor onder andere het leren, gedrag, gezondheid (fysiek en mentaal) en ouderschap. En hoe het komt dat ingrijpende jeugdervaringen zo langdurig en op zoveel gebieden schadelijke gevolgen kunnen hebben. Experts vertellen daarover en je hoort voorbeelden uit de praktijk. Je reflecteert op hoe je in jouw werk van betekenis kan zijn voor mensen met ingrijpend jeugdervaringen en hoe jij bescherming kan bieden tegen deze negatieve gevolgen.

Leerdoelen

Na deze cursus:

• Begrijp je hoe deze gevolgen kunnen ontstaan en hoe het kan dat deze langdurig kunnen zijn.
• Weet je op welke gebieden de gevolgen van ingrijpende jeugdervaringen in de volwassenheid kunnen optreden.
• Ben je je ervan bewust welke mogelijke link er tussen iemands klachten en ingrijpende jeugdervaringen zijn.

De kindcheck is een onderdeel van de Wet meldcode. De kindcheck doe je bij volwassen cliënten of patiënten als je vermoedt dat hun situatie schadelijk kan zijn voor minderjarige kinderen. Je checkt of je cliënt of patiënt kinderen heeft en of die wel veilig zijn. Je doet dat bijvoorbeeld als er sprake is van ernstige depressieve klachten, verslavingsproblemen of partnergeweld.

In deze cursus vertelt Marjon Donkers, adviseur kinderrechten en jeugdbeleid, over de kindcheck. Aan de hand van videofragmenten en vragen leer je wat de kindcheck inhoudt, waarom het belangrijk is dat je die uitvoert en hoe je dat doet.

Leerdoelen

• Je leert wat de kindcheck is.
• Je leert wat oudersignalen zijn.
• Je leert wanneer je een kindcheck uitvoert.
• Je leert welke stappen je moet nemen als je zorgen hebt.
• Je wordt je ervan bewust dat bepaalde situaties van ouders schadelijk kunnen zijn voor de ontwikkeling van kinderen.
• Je leert oudersignalen herkennen.
• Je leert hoe je het beste kunt vragen of iemand minderjarige kinderen heeft.
• Je leert hoe je zaken vastlegt in het dossier.

In samenwerking met

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)

In deze module leer je over belangrijke aandachtspunten en valkuilen in het onderzoeken van letsel bij een vermoeden van kindermishandeling. Je leert aan de hand van huidafwijkingen kritisch te kijken en te beoordelen of deze mogelijk het gevolg zijn van een ziekte, een ongeval of mogelijk zijn toegebracht.

Leerdoelen

Na het afronden van deze module:

• Weet je wat het doel is van forensisch medisch onderzoek bij het beoordelen van letsel. 
  ben je op de hoogte van enkele belangrijke basisprincipes bij het doen van forensisch medisch onderzoek.
• Ben je je bewust van verschillende valkuilen bij het beoordelen van letsel.
• Weet je hoe je in dit proces kan samenwerken met andere betrokken professionals.
• Ben je je bewust van het belang van een goede onderbouwing.
• Weet je welke stappen je doorloopt bij het beoordelen van letsel.
• Ben je toegerust met praktische voorbeelden om in de praktijk beter onderscheid te kunnen maken tussen een medische of niet medische oorzaak van veelvoorkomende letsels.
• Weet je bij een niet medische oorzaak hoe te onderscheiden tussen mogelijkheid accidenteel versus toegebracht letsel en hoe te beoordelen of de toedracht bij het letsel past.

Ontwikkeld voor

Opgeleide en geregistreerde forensisch artsen, forensisch verpleegkundigen, kinderartsen, jeugdartsen en huisartsen.

Programma FMEK

Deze module is ontwikkeld binnen het Programma FMEK om de forensisch medische expertise op het gebied van kinderen bij forensisch medisch professionals te vergroten. Vanuit het programma zijn er 3 modules speciaal ontwikkeld. De andere 2 modules zijn:

• 'Forensisch medische letselrapportage'
  Hierin leer je hoe je een goede letselrapportage maakt die onafhankelijk en objectief is.
• 'Juridische vraagstukken in forensisch medisch onderzoek'
  Over de juridische aspecten die bij het onderzoek en de rapportage van belang zijn.

De modules kunnen los van elkaar worden gevolgd.

Ouderenmishandeling is een onacceptabel maatschappelijk probleem dat lang niet altijd wordt opgemerkt. Het probleem kan hierdoor groter zijn dan uit de cijfers bekend is.

In je werk zie of hoor je soms dingen waardoor je je zorgen maakt over de veiligheid of welzijn van een oudere. In deze cursus leer jij hoe je ouderenmishandeling kunt herkennen en wat je kunt doen om ouderenmishandeling aan te pakken.

In deze cursus ga je zelf actief met de informatie aan de slag. De leerstof wordt afgewisseld met videofragmenten van een verpleegkundige die vertelt over voorbeelden uit de praktijk.

Leerdoelen

• Je krijgt informatie over de mate en vormen waarin ouderenmishandeling voorkomt.
• Je leert welke risicofactoren de kans op ouderenmishandeling vergroten.
• Je leert hoe je signalen van ouderenmishandeling kunt herkennen bij een patiënt.
• Je leert hoe je je zorgen bespreekt met de patiënt.
• Je leert welke stappen jij als professional kunt ondernemen wanneer je ouderenmishandeling vermoed.

Accreditatie

• Registerplein: 1 punt

In samenwerking met

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN).

Als ambulancemedewerker kom je in aanraking met veel verschillende mensen. Ook met slachtoffers, plegers en getuigen van kindermishandeling of huiselijk geweld. Geweld beschadigt slachtoffers, vaak voor de rest van hun leven. In jouw werk heb je een unieke kans om  te signaleren dat kinderen, volwassenen of ouderen thuis mishandeld, verwaarloosd of misbruikt worden. 

Leerdoelen

• Je leert welke vormen van kindermishandeling en huiselijk geweld er zijn.
• Je leert hoe kindermishandeling en huiselijk geweld kunnen ontstaan en wat de gevolgen ervan kunnen zijn.
• Je leert welke signalen kunnen wijzen op kindermishandeling of huiselijk geweld.
• Je leert welke stappen je moet nemen volgens de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.
• Je leert wat de kindcheck is en wanneer je die moet doen.
• Je oefent je vaardigheden aan de hand van realistische videofragmenten.

Aanvullende informatie

• Deze cursus is bedoeld voor verpleegkundigen die werken bij een ambulancedienst
• De cursus is ook geschikt voor ambulancechauffeurs
• De cursus wordt afgesloten met een toets 

In samenwerking met

Ambulance Oost, AmbulanceZorg Limburg-Noord, Ambulancezorg Zuid-Limburg, RAV Hollands Midden, RAV Brabant Midden-West-Noord, RAV Brabant-Zuidoost, UMCG AmbulanceZorg, en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)

Accreditatie

• Register Zorgprofessionals (V&VN): 2 punten

Deze cursus is bedoeld voor managers en leidinggevenden die een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling gaan implementeren in hun organisatie. Na de cursus beschik je over de ingrediënten voor een implementatieplan.

Leerdoelen

• Je leert de basis over het thema huiselijk geweld
• Je leert dat je als werkgever verantwoordelijk bent voor het opstellen en invoeren van een meldcode
• Je leert dat je ervoor moet zorgen dat je personeel kan werken volgens de meldcode.
• Je leert hoe je een veilig werkklimaat creëert en hoe je de meldcode implementeert.