Gehandicaptenzorg

De kindcheck is een onderdeel van de Wet meldcode. De kindcheck doe je bij volwassen cliënten of patiënten als je vermoedt dat hun situatie schadelijk kan zijn voor minderjarige kinderen. Je checkt of je cliënt of patiënt kinderen heeft en of die wel veilig zijn. Je doet dat bijvoorbeeld als er sprake is van ernstige depressieve klachten, verslavingsproblemen of partnergeweld.

In deze cursus vertelt Marjon Donkers, adviseur kinderrechten en jeugdbeleid, over de kindcheck. Aan de hand van videofragmenten en vragen leer je wat de kindcheck inhoudt, waarom het belangrijk is dat je die uitvoert en hoe je dat doet.

Leerdoelen

• Je leert wat de kindcheck is.
• Je leert wat oudersignalen zijn.
• Je leert wanneer je een kindcheck uitvoert.
• Je leert welke stappen je moet nemen als je zorgen hebt.
• Je wordt je ervan bewust dat bepaalde situaties van ouders schadelijk kunnen zijn voor de ontwikkeling van kinderen.
• Je leert oudersignalen herkennen.
• Je leert hoe je het beste kunt vragen of iemand minderjarige kinderen heeft.
• Je leert hoe je zaken vastlegt in het dossier.

In samenwerking met

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)

Deze cursus is speciaal ontwikkeld voor artsen, medisch specialisten en verpleegkundigen van de afdeling geriatrie (geriater, specialist ouderen, geriatrisch verpleegkundige. De cursus gaat over het signaleren van van ouderenmishandeling en hoe je dan moet handelen. De meldcode is daarbij de leidraad.

Ouderenmishandeling komt meer voor dan wordt gedacht. Er zijn verschillende vormen en oorzaken van ouderenmishandeling. In het ziekenhuis op de afdeling geriatrie zie je of hoor je soms dingen waardoor je je zorgen maakt over de veiligheid of welzijn van een oudere. Maar hoe ga je hier vervolgens mee om? In deze cursus leer jij hoe je ouderenmishandeling kunt herkennen en wat je kunt doen om dit aan te pakken.

Leerdoelen

• Je leert over de mate en vormen waarin ouderenmishandeling voorkomt.
• Je leert welke risicofactoren de kans op ouderenmishandeling vergroten.
• Je leert hoe je signalen van ouderenmishandeling kunt herkennen bij een patiënt en/of pleger.
• Je leert aan de hand van casuïstiek hoe je systematisch kunt signaleren.
• Je leert welke stappen jij als professional kunt ondernemen wanneer je ouderenmishandeling vermoedt.

Accreditatie

• ABAN (Accreditatie Bureau Algemene Nascholing): 1 punt
• Kwaliteitsregister V&V (Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland): 1 punt

Ook mensen die afhankelijk zijn van zorg kunnen mishandeld of verwaarloosd worden, juist door de mensen die voor hen zorgen. Bijvoorbeeld door een familielid die de zorg niet meer aan kan. Dat noemen we huiselijk geweld. Of door een beroepskracht die zich grensoverschrijdend gedraagt

In deze cursus gaat het over beide vormen. Cursisten leren welke stappen zij moeten nemen volgens de meldcode en wat zij moeten doen bij grensoverschrijdend gedrag door een beroepskracht.

Je oefent met het voeren van verschillende gesprekken: met een overbelaste mantelzorger, een slachtoffer, met een collega en een leidinggevende. De cursus werkt met waargebeurde voorbeelden en met videofragmenten waarin betrokkenen zelf - of acteurs namens hen - vertellen wat er gebeurd is. De cursus wordt afgesloten met een toets.

Leerdoelen

• Je leert meer over  de verschillende vormen van huiselijk geweld, waaronder ouderenmishandeling.
• Je leert hoe je signalen van mishandeling en verwaarlozing herkent.
• Je leert hoe je je zorgen met cliënten en collega’s kunt bespreken. 
• Je leert wat je moet doen als je vermoedt dat een cliënt mishandeld wordt.
• Je leert wanneer het gedrag van een beroepskracht grensoverschrijdend is. 
• Je leert wat je moet doen als een collega zich grensoverschrijdend gedraagt.

In samenwerking met

ActiZ, de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN), Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN), Vilans en experts en vertegenwoordigers uit het vak.

Volgens de Wet meldcode zijn de sectoren gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en justitie verplicht te werken met een meldcode. Een meldcode is een vijfstappenplan dat professionals ondersteunt bij het signaleren en aanpakken van huiselijk geweld en kindermishandeling. In deze algemene basiscursus leer je werken met een meldcode.

Leerdoelen

• Je krijgt informatie over de verschillende vormen van kindermishandeling en huiselijk geweld.
• Je leert hoe kindermishandeling, partnergeweld en ouderenmishandeling kunnen ontstaan en wat de gevolgen kunnen zijn.
• Je leert welke signalen kunnen wijzen op kindermishandeling of huiselijk geweld.
• Je leert welke stappen je moet nemen volgens de meldcode.
• Je krijgt tips hoe je gesprekken kunt voeren met cliënten.
• Je leert wat je eigen rol en formele verantwoordelijkheden zijn binnen de organisatie, en ook wat de grenzen daarvan zijn.
• Je leert wat de rol is van Veilig Thuis, het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling.

Aanvullende informatie

• In de cursus werk je met videofragmenten en interactieve werkvormen
• De video's in deze cursus zijn voorzien van ondertiteling
• De cursus wordt afgesloten met een toets

In samenwerking met

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)

Accreditatie

• BPSW (Beroepsvereniging van professionals in sociaal werk): 3 punten
• SKJ (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd): 3 punten - ID: SKJ218309

De cursus langetermijngevolgen van kindermishandeling gaat over de impact die het opgroeien onder langdurig stressvolle omstandigheden kan hebben en hoe dit allerlei klachten op volwassen leeftijd kan veroorzaken.

Je leert in de cursus wat de gevolgen kunnen zijn voor onder andere het leren, gedrag, gezondheid (fysiek en mentaal) en ouderschap. En hoe het komt dat ingrijpende jeugdervaringen zo langdurig en op zoveel gebieden schadelijke gevolgen kunnen hebben. Experts vertellen daarover en je hoort voorbeelden uit de praktijk. Je reflecteert op hoe je in jouw werk van betekenis kan zijn voor mensen met ingrijpend jeugdervaringen en hoe jij bescherming kan bieden tegen deze negatieve gevolgen.

Leerdoelen

Na deze cursus:

• Begrijp je hoe deze gevolgen kunnen ontstaan en hoe het kan dat deze langdurig kunnen zijn.
• Weet je op welke gebieden de gevolgen van ingrijpende jeugdervaringen in de volwassenheid kunnen optreden.
• Ben je je ervan bewust welke mogelijke link er tussen iemands klachten en ingrijpende jeugdervaringen zijn.

Het is niet eenvoudig om een gesprek te voeren in situaties waarbij stress en trauma's een grote rol spelen. In deze cursus legt kinder- en jeugdpsychiater Professor Adriaenssens uit hoe kennis over de werking van de hersenen kan helpen bij gesprekken over huiselijk geweld. Hij behandelt verschillende casussen en maakt gebruik van animaties en videobeelden.

In deze cursus wordt onder andere antwoord gegeven op de volgende vragen:

• Hoe herken je hoogoplopende emoties?
• Welke hersengebieden zijn actief tijdens een gesprek?
• Welke gesprekstechnieken helpen als emoties een gesprek belemmeren?

Leerdoelen

• Je leert wat een goede basishouding is voor een gesprek.
• Je leert wat de functie van emoties is en welk effect ze hebben op communicatie.
• Je leert welke gesprekstechnieken je kunt gebruiken. Bijvoorbeeld: reflecteren, de interne dialoog extern maken, eigen deskundigheid benutten, expertise van de ouder/mantelzorger erkennen.

Aanvullende informatie

• Interview: Peter Adriaenssens
• E-college: 0,5 uur
• Oefenmodule: 0,5 uur
• Toets: ja

Accreditatie

• KCKZ (Kenniscentrum Kraamzorg): 1 punt
• SKJ (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd): 1 punt | ID: SKJ301493
• Kwaliteitsregister V&V (Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland): 1 punt
• KNOV (Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen): 1 punt
• KRKV (Kwaliteitsregister Klinisch Verloskundigen ): 1 punt

In deze module oefen je hoe je in gesprek gaat met een ouder wanneer je zorgen hebt over de veiligheid of ontwikkeling van een kind, op basis van signalen die je hebt opgemerkt. Je oefent in de vorm van een AI-rollenspel, waarbij een avatar de rol van de ouder speelt. Je gaat daadwerkelijk (hardop sprekend) in gesprek met de ouder. Je kunt oefenen met een eigen situatie of gebruik maken van een voorbeeldsituatie.

Na afloop van het rollenspel krijg je uitgebreide feedback op een aantal aandachtspunten. Deze gaan zowel over je houding (hoe ben je aanwezig in het gesprek) als over gesprekstechnieken die je als hulpmiddel kan inzetten. Deze aandachtspunten worden voorafgaand aan het rollenspel behandeld, en aan de hand van vragen toegelicht. Daarna pas je ze toe in het rollenspel.

Leerdoelen

De cursist

• kan observaties op een neutrale, feitelijke en niet-oordelende manier benoemen.
• weet hoe hij kan doorvragen om een situatie beter in beeld te krijgen.
• weet hoe hij kan aansluiten bij een ouder en open kan staan voor diens perspectief.
• weet hoe hij emoties van een ouder kan erkennen en er ruimte aan kan geven.
• weet hoe hij duidelijk kan zijn over zorgen om de veiligheid van een kind, terwijl hij wel in verbinding blijft met de ouder.
• weet hoe hij met weerstand in een gesprek kan omgaan, met erkenning en rust.

Signalen of vermoedens van onveilige gezinssituaties bespreken met de patiënt/cliënt of zijn of haar ouders vinden veel zorgprofessionals lastig. In deze online gespreksoefeningen oefen je de communicatietechnieken die daar houvast bij bieden : Schakelen tussen communicatieniveau ’s, emotieregulatie en luisteren, samenvatten en doorvragen (LSD). De gespreksoefening bestaat steeds uit twee onderdelen: je oefent eerst met een gesprek aan de hand van een videocasus, daarna doe je verdiepingsoefeningen met de betreffende gesprekstechniek.

Hieronder vind je een overzicht van de gespreksoefeningen en voor welke sectoren en professionals deze geschikt zijn.

Gespreksoefening met moeder: mevrouw Gadema
Vooral geschikt voor professionals uit de JGZ, GGZ, paramedische zorg en huisartsenzorg (POH)
Dit is een gesprek met mevrouw Gadema die psychische problemen heeft. Je maakt je zorgen over haar dochter en bespreekt deze zorgen met haar. In dergelijke gesprekken kunnen de emoties hoog oplopen en dat kan spannend zijn voor jou als professional. Een aantal gesprekstechnieken kan dan helpen om aandacht aan de emoties te geven zodat deze wat kunnen zakken en je weer verder kan praten over de inhoud.

Gespreksoefening met cliënt Simone
Vooral geschikt voor professionals in de paramedische zorg, verloskunde en huisartsenzorg (POH)
Dit is een gesprek met cliënt Simone, die zwanger is. Ze kampt met vermoeidheidsklachten en ervaart thuis veel spanningen. Je maakt je zorgen om haar situatie en wil dit bespreken. Je leert de verschillende communicatieniveaus te gebruiken in een gesprek over zorgelijke signalen met een cliënt of zijn/haar ouder. Je oefent wanneer het schakelen naar welk communicatieniveau effectief is.

Gespreksoefening met collega Erik
Vooral geschikt voor professionals uit de Huisartsenzorg (assistenten, triagisten en POH) en voor Verpleegkundigen (Ziekenhuis)
Dit is een gesprek van een zorgprofessional met de behandelend arts Erik. Je hebt zorgen over jouw patiënt, mevrouw Martina, en wil dat Erik deze zorgen met haar bespreekt. Als je zorgen over een patiënt overdraagt aan een verantwoordelijke collega kan het gebeuren dat deze er niet voor open staat. In zo'n situatie kunnen de vier communicatieniveaus helpen om duidelijk te zijn maa r ook oog te houden voor de positie van de ander.

Gespreksoefening met cliënt Mehmet
Vooral geschikt voor professionals in de gehandicaptenzorg, thuiszorg en paramedische zorg
Dit is een gesprek met Mehmet, een jonge man die vanwege een beperking afhankelijk is van zorg. Je gaat met hem in gesprek omdat zijn gedrag veranderd is de laatste tijd en jij je zorgen over hem maakt. Je leert in deze oefening te schakelen tussen inhoud en gevoelsniveau en je ervaart welk effect dit heeft op het gesprek. Ook leer je hoe je kunt samenvatten of vragen stellen zonder oordeel of eigen interpretatie en wanneer het stellen van open of gesloten vragen effectief is in een gesprek.

Gespreksoefening met mantelzorger meneer Ketelman
Vooral geschikt voor professionals in de ouderenzorg, ziekenhuizen, paramedische zorg en huisartsenzorg (assistenten en (POH).
Dit is een gesprek met mantelzorger, de heer Ketelman, die voor zijn vrouw zorgt. Mevrouw Ketelman is jouw cliënt. De zorg voor zijn vrouw lijkt de heer Ketelman boven het hoofd te groeien. Je bespreekt jouw zorgen met hem. Je leert hoe je emoties van de mantelzorger kan laten zakken door de verschillende gesprekstechnieken op het juiste moment en op een effectieve manier in te zetten.

Leerdoelen

• Je leert gesprekstechnieken om emoties te reguleren;
  • De interne dialoog benoemen en bespreken
  • Reflecteren
  • De expertise van de ouder/mantelzorger erkennen
  • Handelen als professional
  • Een aanbod doen: help mij om uw kind / partner/ ouder te helpen
• Je leert luisteren, samenvatten en doorvragen (LSD);
  • Luisteren: verbale en non-verbale communicatie
  • Samenvatten: inhoud en emotie
  • Doorvragen: open en gesloten vragen 
• Je leert schakelen tussen communicatieniveaus.
  Deze niveaus geven inzicht als een gesprek stagneert en geven handvatten om deze blokkade op te heffen door te schakelen.
  • Inhoud: waarover gaat het gesprek?
  • Procedure: hoe gaan we het bespreken, wat zijn de spelregels?
  • Interactie/relatie: hoe gaan we met elkaar om?
  • Gevoel: welke emoties spelen een rol?

Deze cursus is bedoeld voor managers en leidinggevenden die een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling gaan implementeren in hun organisatie. Na de cursus beschik je over de ingrediënten voor een implementatieplan.

Leerdoelen

• Je leert de basis over het thema huiselijk geweld
• Je leert dat je als werkgever verantwoordelijk bent voor het opstellen en invoeren van een meldcode
• Je leert dat je ervoor moet zorgen dat je personeel kan werken volgens de meldcode.
• Je leert hoe je een veilig werkklimaat creëert en hoe je de meldcode implementeert.

Deze cursus gaat over de impact van ingrijpende jeugdervaringen op het opgroeien en de ontwikkeling van kinderen. Je leert wat de gevolgen hiervan kunnen zijn op hun dagelijks leven (bijvoorbeeld thuis, op school en in contact met anderen). Ook leer je hoe je signalen kunt herkennen en hoe je kinderen en ouders op een passende manier kunt ondersteunen. De cursus legt ook uit hoe het opvoederschap anders kan zijn in deze situaties.

De cursus gaat specifiek in op de onderwerpen armoede, complexe scheiding, opgroeien bij ouders met psychische problemen, een verslaving of een licht verstandelijke beperking, en kindermishandeling. Aan de hand van casussen oefen je met signaleren, zorgen bespreekbaar maken en steun bieden. 

Daarnaast geeft de cursus een overzicht van sectorspecifieke richtlijnen, handreikingen, protocollen en andere informatiebronnen met betrekking tot ingrijpende jeugdervaringen. De cursus biedt een optie om met behulp van AI snel te vinden wat deze bronnen zeggen over het handelen in specifieke situaties.

Leerdoelen

Na deze cursus:

• Begrijp je wat ingrijpende jeugdervaringen in het algemeen zijn en heb je meer kennis over de specifieke ingrijpende jeugdervaringen: armoede, kindermishandeling, complexe scheiding en opgroeien bij een ouder met psychische problemen, een verslaving of een verstandelijke beperking.
• Begrijp je wat de gevolgen zijn voor ouders en kinderen van deze ingrijpende jeugdervaringen.
• Heb je meer kennis en vaardigheden om signalen en patronen beter te herkennen, ook wanneer problemen niet direct zichtbaar zijn.
• Ben je je bewust van wat je zelf kan doen om deze ouders en kinderen te steunen.
• Weet je welke relevante richtlijnen, handreikingen, protocollen en informatiebronnen er zijn voor jouw sector.

Gedwongen worden te trouwen met iemand die je niet zelf hebt gekozen, mishandeld worden omdat je de eer van de familie hebt aangetast, achtergelaten worden in het herkomstland (van je ouders) omdat je verwestert of genitaal verminkt worden omdat de traditie dit voorschrijft. Ook in Nederland komt dit voor. Het zijn voorbeelden van schadelijke praktijken die in Nederland verboden zijn.

Als professional heb je een belangrijke rol in het voorkomen of stoppen van deze vormen van geweld. Deze cursus biedt je praktische tips hoe je het kan signaleren, er over kan communiceren en wat je kan doen wanneer je vermoedt dat een kind, jongere of volwassene met wie jij werkt hiervan slachtoffer is of dreigt te worden. 

Leerdoelen

• Je weet wat schadelijke praktijken zijn en wat de verschillende vormen (huwelijksdwang en achterlating, eergerelateerd geweld,  vrouwelijke genitale verminking) inhouden.
• Je hebt inzicht in de achtergronden die een rol spelen zoals eer, gender en groepsdruk.
• Je bent je bewust van je eigen houding en belemmeringen rondom dit thema.
• Je kent de stappen van de meldcode Eergerelateerd geweld en waarin deze verschilt van de meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling.
• Je weet wat signalen zijn van schadelijke praktijken.
• Je weet bij vermoedens waar je advies kan vragen, welke organisaties je kan benaderen en wat hun rollen en mogelijkheden zijn.
• Je weet hoe te handelen.
• Je weet wat belangrijke aandachtspunten zijn bij interculturele gespreksvoering.

Accreditatie

• BPSW (Beroepsvereniging van professionals in sociaal werk): 1,5 punten
• KCKZ (Kenniscentrum Kraamzorg): 1,5 punten
• KNOV (Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen): 1,5 punten
• KRKV (Kwaliteitsregister Klinisch Verloskundigen): 1,5 punten
• Kwaliteitsregister V&V (Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland): 2 punten
• Registerplein: 1,5 punten
• SKJ (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd): 1,5 punten | ID: SKJ302974