BO Hsao

Het is niet eenvoudig om een gesprek te voeren in situaties waarbij stress en trauma's een grote rol spelen. In deze cursus legt kinder- en jeugdpsychiater Professor Adriaenssens uit hoe kennis over de werking van de hersenen kan helpen bij gesprekken over huiselijk geweld. Hij behandelt verschillende casussen en maakt gebruik van animaties en videobeelden.

In deze cursus wordt onder andere antwoord gegeven op de volgende vragen:

• Hoe herken je hoogoplopende emoties?
• Welke hersengebieden zijn actief tijdens een gesprek?
• Welke gesprekstechnieken helpen als emoties een gesprek belemmeren?

Leerdoelen

• Je leert wat een goede basishouding is voor een gesprek.
• Je leert wat de functie van emoties is en welk effect ze hebben op communicatie.
• Je leert welke gesprekstechnieken je kunt gebruiken. Bijvoorbeeld: reflecteren, de interne dialoog extern maken, eigen deskundigheid benutten, expertise van de ouder/mantelzorger erkennen.

Aanvullende informatie

• Interview: Peter Adriaenssens
• E-college: 0,5 uur
• Oefenmodule: 0,5 uur
• Toets: ja

Accreditatie

• KCKZ (Kenniscentrum Kraamzorg): 1 punt
• SKJ (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd): 1 punt | ID: SKJ301493
• Kwaliteitsregister V&V (Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland): 1 punt
• KNOV (Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen): 1 punt
• KRKV (Kwaliteitsregister Klinisch Verloskundigen ): 1 punt

In deze module oefen je hoe je in gesprek gaat met een ouder wanneer je zorgen hebt over de veiligheid of ontwikkeling van een kind, op basis van signalen die je hebt opgemerkt. Je oefent in de vorm van een AI-rollenspel, waarbij een avatar de rol van de ouder speelt. Je gaat daadwerkelijk (hardop sprekend) in gesprek met de ouder. Je kunt oefenen met een eigen situatie of gebruik maken van een voorbeeldsituatie.

Na afloop van het rollenspel krijg je uitgebreide feedback op een aantal aandachtspunten. Deze gaan zowel over je houding (hoe ben je aanwezig in het gesprek) als over gesprekstechnieken die je als hulpmiddel kan inzetten. Deze aandachtspunten worden voorafgaand aan het rollenspel behandeld, en aan de hand van vragen toegelicht. Daarna pas je ze toe in het rollenspel.

Leerdoelen

De cursist

• kan observaties op een neutrale, feitelijke en niet-oordelende manier benoemen.
• weet hoe hij kan doorvragen om een situatie beter in beeld te krijgen.
• weet hoe hij kan aansluiten bij een ouder en open kan staan voor diens perspectief.
• weet hoe hij emoties van een ouder kan erkennen en er ruimte aan kan geven.
• weet hoe hij duidelijk kan zijn over zorgen om de veiligheid van een kind, terwijl hij wel in verbinding blijft met de ouder.
• weet hoe hij met weerstand in een gesprek kan omgaan, met erkenning en rust.

Ter aanvulling op de e-learning die de studenten volgen over het werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is er voor docenten deze digitale handreiking ‘Aan de slag met de meldcode’. In dit lesmateriaal vind je voor diverse opleidingsrichtingen klassikale werkvormen om de kennis uit de cursus met studenten te verdiepen en ermee te oefenen. De werkvormen en materialen zijn per opleidingsrichting, thema en leerdoel gerangschikt en gelijk klaar voor gebruik. Ze bevatten kant en klare hand-outs, presentaties, links naar de te gebruiken materialen en stap-voor-stap lesinstructies.

Leerdoelen

• De student heeft inzicht in de definitie, vormen en gevolgen van kindermishandeling en huiselijk geweld.
• De student heeft inzicht zijn eigen normen, waarden en dilemma’s die een rol spelen bij het signaleren en handelen.
• De student is zich bewust dat hij, binnen zijn taken en mogelijkheden, een verantwoordelijkheid heeft in de aanpak van kindermishandeling/huiselijk geweld en kent de stappen van de meldcode.
• De student weet wat op de stage-instelling de interne afspraken zijn bij het werken met de meldcode.
• De student weet wat (stress)signalen zijn en kan deze herkennen, kan onderscheid maken tussen feiten en interpretaties.
• De student heeft inzicht in hoe je signalen respectvol en zonder oordeel bespreekbaar maakt, welke gesprekstechnieken helpen en hoe je deze kan deze toepassen bij een gesprek over zorgen.
• De leerdoelen kunnen per opleidingsrichting enigszins verschillen.

Ontwikkeld voor

Docenten van de PABO, HSS, MBO pedagogisch werk, MBO maatschappelijke zorg en HBO/MBO verpleegkunde. De werkvormen zijn vaak ook geschikt voor andere opleidingsrichtingen.

De opleidingsspecifieke docentenhandleiding bevat lessuggesties, werkvormen, gespreksoefeningen en tips. Ook worden de verschillende leerproducten van het leerpakket toegelicht. Er is een voorbeeldleerlijn opgenomen met daarin de verschillende e-learningcursussen en klassikale activiteiten. Deze leerlijn kan als hulpmiddel gebruikt worden bij het vormgeven van het curriculum.

Dit is de volledige casusfilm ‘Analyse van een onveilige gezinssituatie’, met daarin alle casusfragmenten uit de online oefencasus voor studenten. U vindt hierbij ook de werkdocumenten (ingevuld en leeg Analysemodel). Docenten kunnen met deze film en bijbehorende documenten zelf invulling geven aan hun lessen over het Analysemodel. Docenten kunnen hun studenten voorafgaand aan deze lessen de online oefencasus laten volgen, maar kunnen ook alleen met de film en documenten werken. De bijbehorende handleiding kan docenten helpen bij hun invulling van deze lessen.

Studenten kunnen in hun toekomstig beroep mensen tegenkomen die slachtoffer of pleger zijn van huiselijk geweld. Het is daarom belangrijk dat ze al tijdens hun studie leren hoe ze kunnen handelen bij signalen. Deze e-learning geeft docenten handvatten voor het lesgeven over dit thema.

Wat komt aan de orde?

• Eigen voorbereiding op de lessen over huiselijk geweld
• Creëren van een veilige sfeer
• Omgaan met emotionele reacties in de groep
• Toerusten van studenten om huiselijk geweld te signaleren en te bespreken
• Eigen ervaringen met huiselijk geweld: van studenten, maar de docent zelf 
• Docenten vertellen over hun ervaringen met het lesgeven over huiselijk geweld

N.B. deze e-learning gaat niet in op de begrippen kindermishandeling en huiselijk geweld of over wat de wet Meldcode inhoudt. Voorkennis hierover is een vereiste, zie hiervoor de e-learning Werken met een meldcode.

Na afronding van de e-learning kunnen docenten een 'Bewijs van deelname' downloaden.

In opdracht van

De ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)

Studenten Social Work, Culturele en Maatschappelijk Vorming, Maatschappelijk Werk en Dienstverlening, Sociaal Pedagogische Hulpverlening en Pedagogiek zullen in hun toekomstige werk soms zorgen hebben over de veiligheid of het welzijn van hun cliënten.. In deze e-learning leren zij wat ze dan kunnen doen.

Wat komt aan de orde?

• Wat is huiselijk geweld?
• Vormen van huiselijk geweld
• Oorzaken en gevolgen van huiselijk geweld
• Signalen van kindermishandeling en huiselijk geweld
• Taken en verantwoordelijkheden van een verpleegkundige volgens de wet Meldcode
• Oefenen met onder andere dossiervoering en het bespreken van signalen

Aanvullende informatie

• In opdracht van de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
• Ontwikkeld in samenwerking met Hogeschool Leiden, Hogeschool Utrecht, Windesheim
• Na afronding van de e-learning maken studenten een toets, waarna ze een 'Bewijs van deelname' ontvangen.
• Dit scholingsonderdeel is ontwikkeld voor studenten in het beroepsonderwijs, en maakt onderdeel uit van het leerprogramma ‘Leren signaleren’. Hierin leren studenten welke signalen kunnen wijzen op kindermishandeling of huiselijk geweld en hoe zij moeten handelen volgens de Wet meldcode.

Als het niet goed gaat in een gezin zijn er vaak op meerdere terreinen problemen. Het is dan belangrijk om de gezinssituatie zorgvuldig te analyseren. In deze interactieve oefencasus leren studenten dit op een gedegen wijze te doen. Ze gaan in gesprek met familie van der Vlucht.

Studenten oefenen met

• Een specifieke manier van bevragen van een gezin.
• Het in kaart brengen van ouderschapscapaciteiten, kindfactoren en omgevingsfactoren.
• Het inschatten van de krachten en kwetsbaarheden van alle gezinsleden.
• Een gespreksmethode voor het praten met kinderen over ingrijpende gebeurtenissen.

Ontwikkeld in samenwerking met

• Hogeschool Leiden, Hogeschool Utrecht, Windesheim
• Hope for Children and Families (Arnon Bentovim)
• Hanze hogeschool

In opdracht van

De ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)

Ontwikkeld voor

Dit scholingsonderdeel is ontwikkeld voor studenten in het beroepsonderwijs, en maakt onderdeel uit van het leerprogramma ‘Leren signaleren’.

Studenten kunnen in hun werk met kinderen of volwassenen te maken krijgen met hun seksuele ontwikkeling of seksuele behoeften. Docenten kunnen studenten hierop voorbereiden. Deze e-learning helpt hen hierbij.

Wat komt aan de orde?

• Fasen in seksuele ontwikkeling
• Seksuele risico’s van verschillende doelgroepen
• Seksueel grensoverschrijdend gedrag en handelingsmogelijkheden
• Creëren van een veilige sfeer en omgaan met persoonlijke of ongepaste vragen
• Bovenstaande kennis wordt toegepast in interactieve videocasussen. Ook vertellen een professional en een docent over eigen ervaringen.

Aanvullende informatie

• In samenwerking met Rutgers WPF
• In opdracht van de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
• Na afronding van de e-learning kunnen docenten een 'Bewijs van deelname' downloaden.
  Ontwikkeld voor
• Dit scholingsonderdeel is ontwikkeld voor studenten in het beroepsonderwijs, en maakt onderdeel uit van het leerprogramma ‘Leren signaleren’.

Als je zorgen hebt over een cliënt kan het soms lastig zijn om deze te bespreken. De twee communicatieniveaus inhoud en gevoel kunnen dan helpen. In deze e-learning wordt hiermee geoefend in een gesprek met cliënt Mehmet, die de een vreemde blauwe plek heeft en zich sinds kort erg teruggetrokken gedraagt. 

Wat komt aan de orde?

• Twee communicatieniveaus (inhoud en gevoel).
• Vat samen of vraag door zonder oordeel of eigen interpretatie.
• Oefen wanneer een open of gesloten vragen effectief is.
• Oefenen in een interactieve videocasus (cliënt Mehmet) en andere praktijksituaties.

Doelgroep

• MBO: Maatschappelijke Zorg, Sociaal Werk (SMD en SCW) Verzorgende-IG (VVT,GHZ en GGZ) Sport en bewegingsleider
• HBO: HSAO, Fysiotherapie
• WO: Geneeskunde

In opdracht van

De ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)

Veel professionals vinden het ingewikkeld om zorgen over de verzorging of veiligheid van een kind met een ouder te bespreken. Een aantal gesprekstechnieken kunnen dan helpen om emoties te reguleren. In deze e-learning oefenen studenten hiermee in een gesprek met mevrouw Gadema, die zich erg afhankelijk opstelt naar haar dochter.

Wat komt aan de orde?

• De gesprekstechnieken: interne dialoog bespreekbaar maken, reflecteren, expertise van de ouder/ mantelzorger erkennen, handelen als professional en een aanbod doen.
• Toepassen van deze technieken in een interactieve videocasus (mevrouw Gadema) en andere praktijksituaties.

Doelgroep

• MBO: Maatschappelijke Zorg, Sociaal Werk (SMD en SCW), Verzorgende-IG (VVT, GHZ en GGZ) 
• HBO: PABO, Lerarenopleiding, ALO, Verpleegkunde (JGZ), Fysiotherapie, HSAO
• WO: Huisartsopleiding

In opdracht van

De ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)

De cursus langetermijngevolgen van kindermishandeling gaat over de impact die het opgroeien onder langdurig stressvolle omstandigheden kan hebben en hoe dit allerlei klachten op volwassen leeftijd kan veroorzaken.

Je leert in de cursus wat de gevolgen kunnen zijn voor onder andere het leren, gedrag, gezondheid (fysiek en mentaal) en ouderschap. En hoe het komt dat ingrijpende jeugdervaringen zo langdurig en op zoveel gebieden schadelijke gevolgen kunnen hebben. Experts vertellen daarover en je hoort voorbeelden uit de praktijk. Je reflecteert op hoe je in jouw werk van betekenis kan zijn voor mensen met ingrijpend jeugdervaringen en hoe jij bescherming kan bieden tegen deze negatieve gevolgen.

Leerdoelen

Na deze cursus:

• Begrijp je hoe deze gevolgen kunnen ontstaan en hoe het kan dat deze langdurig kunnen zijn.
• Weet je op welke gebieden de gevolgen van ingrijpende jeugdervaringen in de volwassenheid kunnen optreden.
• Ben je je ervan bewust welke mogelijke link er tussen iemands klachten en ingrijpende jeugdervaringen zijn.

Deze cursus gaat over de impact van ingrijpende jeugdervaringen op het opgroeien en de ontwikkeling van kinderen. Je leert wat de gevolgen hiervan kunnen zijn op hun dagelijks leven (bijvoorbeeld thuis, op school en in contact met anderen). Ook leer je hoe je signalen kunt herkennen en hoe je kinderen en ouders op een passende manier kunt ondersteunen. De cursus legt ook uit hoe het opvoederschap anders kan zijn in deze situaties.

De cursus gaat specifiek in op de onderwerpen armoede, complexe scheiding, opgroeien bij ouders met psychische problemen, een verslaving of een licht verstandelijke beperking, en kindermishandeling. Aan de hand van casussen oefen je met signaleren, zorgen bespreekbaar maken en steun bieden. 

Daarnaast geeft de cursus een overzicht van sectorspecifieke richtlijnen, handreikingen, protocollen en andere informatiebronnen met betrekking tot ingrijpende jeugdervaringen. De cursus biedt een optie om met behulp van AI snel te vinden wat deze bronnen zeggen over het handelen in specifieke situaties.

Leerdoelen

Na deze cursus:

• Begrijp je wat ingrijpende jeugdervaringen in het algemeen zijn en heb je meer kennis over de specifieke ingrijpende jeugdervaringen: armoede, kindermishandeling, complexe scheiding en opgroeien bij een ouder met psychische problemen, een verslaving of een verstandelijke beperking.
• Begrijp je wat de gevolgen zijn voor ouders en kinderen van deze ingrijpende jeugdervaringen.
• Heb je meer kennis en vaardigheden om signalen en patronen beter te herkennen, ook wanneer problemen niet direct zichtbaar zijn.
• Ben je je bewust van wat je zelf kan doen om deze ouders en kinderen te steunen.
• Weet je welke relevante richtlijnen, handreikingen, protocollen en informatiebronnen er zijn voor jouw sector.

Gedwongen worden te trouwen met iemand die je niet zelf hebt gekozen, mishandeld worden omdat je de eer van de familie hebt aangetast, achtergelaten worden in het herkomstland (van je ouders) omdat je verwestert of genitaal verminkt worden omdat de traditie dit voorschrijft. Ook in Nederland komt dit voor. Het zijn voorbeelden van schadelijke praktijken die in Nederland verboden zijn.

Als professional heb je een belangrijke rol in het voorkomen of stoppen van deze vormen van geweld. Deze cursus biedt je praktische tips hoe je het kan signaleren, er over kan communiceren en wat je kan doen wanneer je vermoedt dat een kind, jongere of volwassene met wie jij werkt hiervan slachtoffer is of dreigt te worden. 

Leerdoelen

• Je weet wat schadelijke praktijken zijn en wat de verschillende vormen (huwelijksdwang en achterlating, eergerelateerd geweld,  vrouwelijke genitale verminking) inhouden.
• Je hebt inzicht in de achtergronden die een rol spelen zoals eer, gender en groepsdruk.
• Je bent je bewust van je eigen houding en belemmeringen rondom dit thema.
• Je kent de stappen van de meldcode Eergerelateerd geweld en waarin deze verschilt van de meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling.
• Je weet wat signalen zijn van schadelijke praktijken.
• Je weet bij vermoedens waar je advies kan vragen, welke organisaties je kan benaderen en wat hun rollen en mogelijkheden zijn.
• Je weet hoe te handelen.
• Je weet wat belangrijke aandachtspunten zijn bij interculturele gespreksvoering.

Accreditatie

• BPSW (Beroepsvereniging van professionals in sociaal werk): 1,5 punten
• KCKZ (Kenniscentrum Kraamzorg): 1,5 punten
• KNOV (Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen): 1,5 punten
• KRKV (Kwaliteitsregister Klinisch Verloskundigen): 1,5 punten
• Kwaliteitsregister V&V (Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland): 2 punten
• Registerplein: 1,5 punten
• SKJ (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd): 1,5 punten | ID: SKJ302974